25 Tamyz, 2017

 «Áláýláı» men «háláýláı»

690 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Baıaǵyda ánnen de, óleńnen de habary joq bireý ne qulaqqa jaǵymdy áýezi, ne adam túsinetin sózi joq bir­­de­­me­lerdi  aıtyp jurttyń mazasyn ala beripti. Ábden mezi bolǵan halyq mynanyń áláýláıi qashan taý­sylady ózi dep shydamsyzdyq tany­ta bastasa kerek. Sóıtse, ál­gi qas­qa «Áláýláıim taýsylsa, háláý­­láıim taǵy bar» dep odan ári jal­ǵas­tyrǵan eken. Allanyń ámi­ri­men «uıalmaǵan ánshi bolady, erin­begen etikshi bolady» deıtin sol za­man qaıta aınalyp keldi. Sen­beı­sizder me? Senbeseńizder minekı, my­salyńyz.

 «Áláýláı» men «háláýláı»

«Ne qaldy taraq-taraq,
Shashylǵan júregimnen.
Jóndeı almaspyn endi,
Synǵanyn bilemin men.
Qolymnan qulap túsip kúl boldy ózegimde,
Sertimdi senimen birge jerledim óz qolymmen».

Bul «Janyp-sóný» dep atalatyn ánniń mátini. Taǵy kerek pe? Minekıińiz...

«Kezegin kútpeı
Qar jaýady kúzde,
Qadiri bolmaı
Erip keter lezde.
Kóringen kóshedi
Tal da ósedi
Jemisin bermeı
Kóktem qaraıdy».

Bul «Asyǵady ómir» dep atalatyn kelesi bir ánniń mátini.

Qajet bolsa, bul sııaqty mysal­dardy júzdep keltirýge bolady. Eń keremeti sol, osylardyń bári de bú­ginde teledıdar arqyly jıi-jıi oryndalyp, bizdiń jelókpe aǵaıyndar dýyl­data qol soǵyp, rahattana tyńdap júrgen ánsymaqtardyń sózderi. Olaı bolatyn sebebi qazir ekiniń biri aqyn, ekiniń biri kompozıtor. Sondyqtan, ózderi oryndaıtyn «ánderdiń» mátinin de, mýzykasyn da ózderi jazady. Burynǵy zamandarda mundaı sózderdi «qoıyrtpaq», al, ánderdi «ánsheıin áláýláı ǵoı» deıtin de qoıatyn. Endigi jerde ondaılar ánniń naǵyz tóresine aınaldy da, olardy oryndaýshylar «juldyz» bolyp shyǵa keldi. Oǵan bir jaǵynan sondaı konsertterdi ta­mashalaıtyn aǵaıyndarymyzdyń talaby men talǵamynyń tómendigi de «kó­mektesip» otyr.

Keshegi keńestik dáýirdegi sııaqty bireýi muǵalim, bireýi ınjener, bireýi dáriger, endi bireýleri mehanızator bolyp halyq sharýashylyǵynyń túrli salalarynda eńbek etip, ózine de, eline de paıda keltirýge tıis talaı jigitter men qyzdar saýyq-saıran quryp sahnada júr. Kópshiliktiń aıtqandaryna sensek, olardyń deni jurtshylyq aldyna nemese ekrandarǵa toı-tomalaq­tardan tapqan aqshalaryn berý arqyly shyǵatyn kórinedi. Onyń ózi bizdiń birqatar qazaqstandyq telearnalar úshin ońaı olja boldy. Bir jaǵynan – tabys, ekinshi jaǵynan – efır ýaqytyn toltyrady. Ol az deseń, bir konsertti birneshe ret qaıtalaıdy. Sondyqtan shyǵar, otandyq telearnalardaǵy taýsylmaıtyn konsertterden ábden yǵyr bol­ǵan talǵamy joǵary, salıqaly kó­rer­men kóbine shetelderdiń telehabarlaryn qaraıdy eken. Al, jańaǵy «juldyzdardyń» óz tyńdaýshylary, dálirek aıtqanda, óz «kontıngenti» bar.

Baıaǵy zamanda bir aqyldy qarııa balalaryn jınap alyp, «Báriń birdeı qoıshy bolsańdar qul bolarsyńdar, báriń birdeı ánshi bolsańdar qý bolarsyńdar. Bireýleriń jeńil tirlik qýyp ánshi bolsańdar da, qalǵandaryń qoıshy bolyńdar. Áıtpese, ómir súrýleriń qıyn bolady», degen eken.

Keıde sahnada ekiden-úshten qosy­lyp alyp sekeńdep júrgenderge qarap otyryp jastary egde tartyp, onsyz da syńsýdan árige bara almaıtyn daýys-tary múldem shyqpaı qalǵanda osy­naý qyz-jigitter qaıda baryp, qal­aı kún kórer eken dep oılaıtynym da ras. Aıtqandaı, buryn ándi eki adam oryndasa – eki daýyspen, úsh adam bolsa úsh daýyspen oryndaıtyn. Birneshe adamnyń qosylyp aıtýynyń máni de osyǵan kelip saıatyn. Búginde bári qosylyp bir daýyspen aıtady. Bul da biryńǵaı «jylaýyq» ánderge áýes  ánshilerimizdiń jeke oryndaýǵa daýys­tarynyń jetpeıtinin dáleldese kerek.

Biz aıtyp otyrǵandaı «aýyldyń al­ty aýyzyn» aıtatyn ánshiler keńes­tik zamanda da az bolǵan joq. Keıbir talanttylary tipti respýblıkalyq teledıdarǵa da shyǵyp jatty. Biraq ol kezde eshkim olardan «juldyz» jasaǵan emes, ári ketse kórkemónerpazdar úıir­meleriniń músheleri dep ataıtyn.  Al, qazir:

«Ne qaldy taraq-taraq,
Shashylǵan júregimnen.
Jóndeı almaspyn endi,
Synǵanyn bilemin men».

Shynymen de, myna túrimizben eshqashan jóndeı almaıtyn shyǵar­myz...

Seıfolla ShAIYNǴAZY,
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Otandyq oqý oryndarynyń órisi

Bilim • Búgin, 08:15

Qaıta túlegen sporttyq ınfraqurylym

Ýnıversıtet • Búgin, 08:12

JI-avatar

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:10

Gúlmıranyń «yoonee.ai» platformasy

Digital • Búgin, 08:08

Bilim nysandaryn aralady

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Robot-polısııa

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:00

Jedel járdem avtoparki jańardy

Aımaqtar • Búgin, 07:55

Buıyrmaǵan qazy

Eń qysqa áńgime • Búgin, 07:50

Sırek ańdarmen tolyqty

Almaty • Búgin, 07:45

Monospektakldegi móltek syr

Teatr • Búgin, 07:40

Jarys kúndeligi

Sport • Búgin, 07:35

Aıan

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 07:30